Dit jaar wordt het Duurzaamheidsfestival georganiseerd in Arnhem, de nationale onderwijsstad van 2026. Vooruitblikkend op deze dag, spraken we zes bezoekers van de editie van 2025: drie docenten, een Duurzaamheidscoördinator en twee leerlingen. Zij vertellen wat deze dag voor hen betekent en waarom ze het belangrijk vinden om zich in te zetten voor duurzaamheid op school.
Betrokken leden
Zorgen over de aarde
Voor veel mensen is het duidelijk waarom duurzaamheid een belangrijk thema op school is. De leerlingen van de internationale middelbare school in Hilversum voelen de verantwoordelijkheid om beter te zorgen voor de aarde. Derek (klas vier) vertelt dat hij klimaatverandering als de grootste vijand ziet. “Bij ons op school hebben leerlingen van over de hele wereld verschillende ervaringen met de impact van klimaatverandering. Door duurzamer te leven kunnen we de aarde helpen. Dat is een goed doel waar we ons voor willen inzetten.”
Dat gevoel leeft ook bij Miranda Scharff:“De wereld staat er niet geweldig voor en mijn hoop op een betere wereld zit bij de kinderen.” Op de montessorischool Arcade in Utrecht neemt ze haar leerlingen zoveel mogelijk mee naar buiten. “Als we de kinderen liefde voor de natuur bijbrengen, dan willen ze er ook voor gaan zorgen.” Dat ziet basisschooldocent Jeanet Steenbeek in de praktijk: “Als we met leerlingen in de schooltuin werken, komen ze met kruiden naar mij toe en zeggen ze, ‘Lekker hè, juf?’”.
Het onderwijs probeert zich voor te bereiden op een toekomst waarin de gevolgen van klimaatverandering ongetwijfeld een rol spelen. Dat proces is ingewikkeld, maar deze voorbeelden laten zien dat het ook vaak verbindt.
Inspirerende ontmoetingen
Voor leerlingen is het heel fijn om gelijkgestemden te vinden, vertelt Brechje Masman. Als docent op het vmbo begeleidt ze op het Zone College in Doetinchem een groep leerlingen die werk maakt van duurzaam denken en doen op de school. Als onderdeel van het Eco-Schools programma vormen zij een Eco-Team. Brechje Masman ziet dat veel van haar leerlingen op zoek zijn naar contact met anderen die hetzelfde doel hebben. “Op het Duurzaamheidsfestival komen de leerlingen andere jonge mensen tegen die zich ook bezighouden met de toekomst en het klimaat. Dan zien ze dat het niet alleen een onderwerp uit de Achterhoek is, maar dat mensen uit het hele land, zelfs over de hele wereld, hiermee bezig zijn.”
“Op zo’n dag als het Duurzaamheidsfestival zie ik wat er allemaal wél kan.”
De ontmoetingen op het festival kunnen een goed antwoord op de frustraties zijn die komen kijken bij verduurzaming van het onderwijs. Lonneke Knegtel merkt dat er vaak weinig ruimte is voor verandering. Als Duurzaamheidscoördinator van scholengemeenschap Yuverta werkt ze aan de verduurzaming van 52 scholen. “Een deel van mijn baan is met frustraties omgaan. Maar op zo’n dag als het duurzaamheidsfestival zie ik ook een school waar ze een hele klimaatklas hebben opgezet. Dat is zo leuk om te zien. Ik denk dan, oké, er zijn dingen die mij nu niet lukken, maar dat wil niet zeggen dat het niet kan.”
‘Geef het tijd’
Ook Brechje Masman ziet dat verduurzamen niet in één keer goed hoeft te gaan. “Ik denk dat je gewoon zachtjes moet beginnen. De leerlingen mogen zien dat jij ook zoekende bent, maar wel de intentie hebt om de wereld netjes te houden voor de volgende generatie. Je kan dan samen de eerste stapjes maken. Het kan heel leuk zijn om samen met de leerlingen iets nieuws te doen.”
Eén van de scholen waar al jaren veel aan duurzaamheid wordt gedaan, is de International School Hilversum van Derek en Gursimer. Zo hebben zij samen met leerlingen en docenten een scan gedaan van de duurzaamheid op school. Met deze scan hebben ze de prestaties gemeten op tien specifieke thema’s in duurzaamheid (waaronder energie, afval, water en biodiversiteit). Hiermee hebben ze gerichte verbeteracties voor de school opgesteld. “Dat was echt heel leuk. Toen konden we tegen de school zeggen, ‘hé, dit kan echt beter.’ We zagen ook veel dingen die juist heel goed gaan.”
“Ik denk dat je gewoon zachtjes moet beginnen. De leerlingen mogen zien dat jij ook zoekende bent.”
Op het festival ontmoetten ze veel leerlingen en docenten die net zijn begonnen met verduurzamen. De school van Derek en Gursimer is er al jaren mee bezig en heeft inmiddels een Eco Team van ongeveer 20 leerlingen. De veranderingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden zijn niet in één keer gegaan, legt Gursimer uit. “Als je net begint met verduurzamen, moet je niet te hoge verwachtingen hebben, want het is moeilijk om opeens te veranderen. Tegen een ander zou ik zeggen, ‘geef het tijd.”
Dit jaar: 25 september in Arnhem
Scholen die aan de slag willen gaan met duurzaamheid of daar al veel mee bezig zijn, kunnen ook dit jaar gelijkgestemden vinden op het duurzaamheidsfestival, dat op 25 september plaatsvindt in Arnhem. “Je kan beter wel dan niet gaan,” lacht Derek. “Alle deelnemers leren er veel van. Het is heel fijn om de gedeelde ervaring van de dag te hebben met je school en met andere scholen.”
Contactpersoon