Duurzame Docent: leren voor de toekomst inspireert!

de duurzame docent 3

Hoe ga je op school aan de slag met duurzaamheid? Wat leren we van docenten die een voorbeeldrol vervullen? Jaarlijks schrijft de Coöperatie Leren voor Morgen, een samenwerkingsverband van organisaties op het gebied van leren en duurzaamheid de wedstrijd ‘de duurzame docent’ uit. In april start de inschrijving voor 2018. Docenten nomineren een collega die een bijzondere rol vervult in het inspireren tot duurzaamheid op school. In 2017 werden 60 docenten genomineerd uit het basis- en voortgezet onderwijs. Waarin blonken de genomineerden van vorig jaar uit?

Duurzaamheid in de klas, de school en de omgeving

Duurzame docenten inspireren hun leerlingen met spontaniteit, enthousiasme en hun talent om steeds bij actuele en levendige voorbeelden aan te haken. Natuur en duurzaamheid lijken hiervoor de onderwerpen bij uitstek. Deze docenten gaan met kinderen het bos in voor een natuurles, kieperen de prullenbak uit de kantine om voor een analyse van het afval (en mogelijke grondstoffen) of rapen afval met leerlingen in de wijk en weten daar een leuk spel van te maken.

Andere genomineerden spelen een belangrijke rol in het verduurzamen van het schoolgebouw, de jaarlijkse organisatie van de Dag van de Duurzaamheid op school of het uitrollen van een schoolbrede leerlijn rond duurzaamheid. Dan heb je de docenten die collega’s inspireren tot een integraal schoolbreed programma, zoals deelname aan Eco-Schools. De aanmelders zijn erg enthousiast over deze collega’s: hun aanpak inspireert en het resulteert vaak tot hele andere samenwerking met collega’s, ouders en de omgeving (bewoners, bedrijven, en publieke instellingen) als je samen aan duurzaamheid werkt.

De docent als rolmodel

De duurzame docent geeft het goede voorbeeld. Dit komt geregeld terug in de aanmeldingen: de docent die altijd op de fiets komt, als het echt moet met de elektrische auto, en thuis zonnepanelen op het dak heeft. De docent die niet met de wijzende vinger rondloopt, maar er zelf een kick uithaalt om het zo te doen. Die daar zelf super-enthousiast over is! En ja, dat heeft impact op leerlingen en docenten.

Pioniers

Duurzaamheid introduceren op school: gaat dat makkelijker op de ene school dan op een andere school? Dat is de vraag. Feit is wel dat het binnen de ene school of opleiding meer gemeengoed is dan bij de andere. Een aantal mensen werd genomineerd omdat ze juist een lans voor duurzaamheid weten te breken op deze ‘lastigere’ scholen of opleidingen. Bijvoorbeeld de docent die duurzaamheid op een school in een achterstandswijk weet vorm te geven waar kinderen minder van huis uit leren over duurzaamheid. Of de docent paardenhouderij die zoekt naar de duurzame raakvlakken in dit vakgebied en hoe duurzaamheid in de lessen ingebracht kan worden – en die tevens leerlingen helpt met het starten van een studentenonderneming die gebruik maakt van gerecycled materiaal.

De grens over

In het basisonderwijs won Emmy Lucas van basisschool de Weijerwereld de titel ‘Duurzame Docent’ omdat ze letterlijk een stapje verder gaat, namelijk de grens over. Duurzaamheid ziet zij als een internationaal vraagstuk. Als coördinator internationalisering zorgt ze voor duurzaam onderwijs op haar eigen school en werkt daarin samen met vijf Europese partnerscholen. En dat doet ze al 20 jaar! Het huidige onderwijsproject van Lucas gaat over hoe de industrie in de buurt van elke school werkt aan het verminderen van de milieubelasting, over re-use-reduce-recycle, energiebronnen en gezond voedsel. Ook zorgt ze dat de kinderen een officieel bezoek brengen aan het stadhuis om met de burgemeester te praten over duurzaamheid.

Zelf doen

Ook zijn er mooie initiatieven van docenten die methodisch-didactisch hebben gekeken naar hoe je leerlingen het beste bij duurzame onderwerpen kunt betrekken. In de Eco-Schools worden leerlingen actief betrokken bij het beleid rond duurzaamheid op school. Sommige scholen laten leerlingen werken aan een leerlingenmanifest rond duurzaamheid. En zo onderzoekt Tim van Dulmen van het Gymnasium Apeldoorn – die voor het voortgezet onderwijs de winnende plek deelt met Greetje Cnossen van het Nordwin College in Buitenpost - samen met leerlingen de duurzame mogelijkheden van de chemie. Hij laat leerlingen van 6VWO workshops geven aan leerlingen uit de onderbouw, wat erg inspirerend werkt.

Duidelijk is dat duurzaamheid enorm kan inspireren. Het is immers een complex, maar tegelijk een heel vernieuwend concept met veel praktische kanten. Leerlingen snappen dat het belangrijk is, omdat het echt over de toekomst gaat. Docenten gaan op een andere manier werken, niet alleen in de klas, maar ook met collega’s en in de buurt

Duurzame Docent 2018

Wilt u dit jaar ook meedingen naar de titel Duurzame Docent? Nomineer jezelf of je collega. De uitreiking is op 10 oktober 2018, de Dag van de Duurzaamheid.

Duurzame Docent 2018

Projecten en activiteiten van Leren voor Morgen

MBO voor Morgen

Samenwerken aan een duurzaam netwerk

ToekomstBehendig

ToekomstBehendig, gids voor duurzaam onderwijs