Persoonlijk verslag van de Katapultdag

Eric Zwaart, 27 november 2018

Voor mij de eerste keer dat ik ‘meebeweeg’ met dit netwerk. Want bewegen dat is wat je doet als je in dit netwerk zit. Het Katapult netwerk groeit en bloeit. Als de betrokken ambassadeur en dagvoorzitter Harm Edens tijdens de opening vraagt wie hier voor het eerst is, gaat de helft van de handen van de ca 300 aanwezigen omhoog. Katapult gaat over aanspannen in de vorming van publiek-private samenwerkingsverbanden (PPS) tussen onderwijs en bedrijfsleven en richten op meervoudige waarde creatie.

Opening en sprekers

181205 afbeelding verslag katapultdag

De openingsvideoboodschap van Doekle Terpstra, voorzitter UNETO-VNI, is helder: ‘Met Silo-denken komen we er niet meer, onderwijs en arbeidsmarkt moeten het samen doen’. Met deze uitspraak slaat hij de spijker op zijn kop. Het korte termijn eigen belang moet plaats maken voor ‘Groot denken en samenwerken’, stelt Prof. Dr. Annemieke Roobeek, hoogleraar Strategie en Transformatiemanagement bij Nyenrode, in haar bijdrage. Concurrentiekracht omzetten naar samenwerking, er zijn al PPS-en waar dit succesvol gebeurd.

Het verslag van Tim Cardol in ScienceGuide noemt er een paar. ‘Alleen ga sneller, maar samen kom je verder’ geldt zeker voor de grote vraagstukken waarop antwoorden moeten gevonden.

Maatschappelijke vraagstukken

De PPS ontwikkeling bij twee maatschappelijke vraagstukken staan deze katapultdag in de spotlight: de energietransitie en digitalisering/robotisering. Beide vraagstukken kennen een enorme urgentie zijn groot van omvang en tegelijkertijd complex. Het snel genereren en toepassen van kennis en inzichten wordt als heel belangrijk gezien. Technologische en sociale innovatie gaan hierbij veelal hand in hand. Ook is het cruciaal dat er voldoende goed opgeleide vakmensen komen om het vele (nieuwe) werk te doen. Publiek en Privaat lopen daarbij al snel tegen eigen organisatiegrenzen aan.

Gezamenlijke doelstellingen

Dit kan omzeild worden door gebruik te maken van nieuwe netwerkconcepten en ecosysteem aanpak. Vanuit een scherpe vraagarticulatie (waar doen we het voor) kan een strategie worden gekozen voor een (meestal) regionale PPS en kunnen de doelstellingen worden bepaald. Vaak zijn die op te delen in korte, middellange en lange termijn doelstellingen. De kunst is om van de ‘coalition of the willing’ tot een 'coalition van de doing' te komen. Het helpt daarbij door gezamenlijk aan haalbare korte termijn doelstellingen te werken en successen te boeken. Klein te beginnen en vooral te leren van experimenten (action learning). De lange termijn doelstellingen zijn vaak groot en liggen nu nog buiten ieders bereik. Door lange termijn commitment hierop kan hier wel gezamenlijk aan gewerkt worden.

Actueel onderwijs

Het blijft voor het onderwijs echter een uitdaging de ontwikkelingen in het bedrijfsleven bij te houden. Met de openstelling van een nieuwe regeling Regionale Investerings Fonds 2019-2022 blijft de stimulering het kabinet voor nieuwe innovatieve duurzame PPS-en overeind. Naast de gezamenlijk gekozen doelstellingen kan door die samenwerking tegelijkertijd de ‘eigen’ waarde creatie worden gerealiseerd. Voor het beroepsonderwijs is dit vooral ‘up-to-date’ praktijkonderwijs kunnen bieden in een tijd waarin de technologische ontwikkelingen razendsnel gaan. Learning Communities, CoE, en praktijkcentra voor innovatief vakmanschap waar bedrijfsleven en responsief onderwijs samengaan, vormen hierop een goed antwoord.

Het netwerk van Katapult

Geen wonder dat 90% van de MBO/HBO instellingen actief zijn het netwerk van Katapult. Voor de ca 6.000 aangesloten bedrijven ligt de waarde creatie op verschillende terreinen. Zo is er de urgentie van ‘tekortbanen’ die vele sectoren treft. In de ‘war for talent’ wil je als bedrijf dicht op de uitstroom zitten van goed opgeleide jongeren. Daarvoor zal je als bedrijf meer moeten doen om voor toekomstige werknemers relevant te worden. Daarnaast verandert het werk, er verdwijnen banen en komen er meer nieuwe baaninhouden voor terug. Werknemers moeten in de toekomst continu bij- en opgeschoold worden, ziet ook Philips-CEO Hans de Jong, ambassadeur van Katapult. De visie van bedrijven op werk zal daardoor verschuiven van werk naar loopbaan. Andere bedrijven –zoals KLM- zoeken de samenwerking vanwege de ‘outside-in’ innovatiekracht van explorerende studententeams op zoek naar evidence-based oplossingen.

En tot slot, mijn belangrijkste take-away’s van deze middag:

  • Er komt veel energie los bij het Samen leren, samen levenslang ontwikkelen en samen innoveren als je die koppelt aan grote uitdagingen.
  • Transfer of Knowledge & Skills wordt door bedrijfsleven als een belangrijke asset gezien in de samenwerking met het onderwijs.
  • Collaborative Networking werkt alleen maar met gelijkgestemden die geloven en ruimte kunnen geven in de transitie van ‘Ego naar Eco’ en simultaan van ‘Macht naar Kracht’.
  • Publiek Private Samenwerking niet omdat het moet, maar omdat het niet anders kan!

Jij, ik, wij zijn Katapult.

Katapult