Het huidige onderwijs richt zich nog te weinig op duurzaamheidsvraagstukken en daarnaast is de manier van leren verouderd. Lees hier hoe het onderwijs er volgens Arjen Wals uit zou moeten zien.

Dit artikel is gebaseerd op een interview met Arjen Wals door OneWorld

 

Wals is hoogleraar ‘transformatief leren voor sociaal-ecologische duurzaamheid’ aan Universiteit Wageningen. Al 26 jaar doet hij onderzoek naar natuur- en duurzaamheidseducatie.

Het huidige onderwijs
In het onderwijs wordt nu veel gemeten en er wordt nog veel in hokjes gedacht. Voor een duurzame wereld is juist systeemdenken van belang: het zien van onderlinge relaties en verbanden. De focus op economische groei en ontwikkeling leidt daarbij tot een onduurzame planeet: biodiversiteit verdwijnt en sociale ongelijkheid neemt toe.

Het vak economie richt zich nog erg op economische groei, terwijl er ook aandacht moet zijn voor de circulaire- en deeleconomie, de ecologische voetafdruk en eerlijke prijzen. Dat zijn immers de uitdagingen van deze tijd.

Actief leren
Klimaatverandering kan je het beste overbrengen door leerlingen aan de slag te laten gaan met het onderwerp. Handelingsgericht leren en ze laten onderzoeken zijn erg effectief. Zoek bijvoorbeeld het samen uit hoe je groene schoolpleinen kunt aanleggen of laat de leerlingen onderzoeken waarop de school energie kan besparen.

Door leerlingen mee te nemen in het denkproces, komen ze zelf met creatieve oplossingen en leren ze kritisch te kijken. Daarnaast krijgen de leerlingen meer eigenaarschap over het onderwerp waardoor het beter beklijft. Juist bij jonge kinderen is duurzaam onderwijs effectief, ze zijn vaak beter in staat om met nieuwe inzichten te komen.

Inspiratie
Om leerlingen op te leiden voor de toekomst, zou je bijvoorbeeld kunnen kijken naar de energietransitie. Voor de transitie is nieuwe kennis en techniek nodig. Als docent/school/opleiding moet je de leerlingen uitdagen om kritische vragen te stellen over wat nu echt duurzaam is. Het antwoord is complex, dus moet je het van verschillende kanten benaderen en in de context plaatsen.

Op het Da Vinci College in Leiden werkten de leerlingen aan een business case voor zonnepanelen op het schooldak en concludeerden dat dit een goede investering is.

Ook kan je een bedrijf onder de loep nemen dat duurzaamheid promoot. Zoals
Coca-Cola of de H&M. Is het dan maatschappelijk verantwoord ondernemen of is het een marketingtruc? Laat leerlingen uitzoeken hoe duurzaam het werkelijk is.

Omgeving
Belangrijk in de lessen is daarnaast de relatie met de directe leefomgeving. Door lokale organisaties bij je lessen te betrekken, verklein je de kloof tussen duurzaam denken en doen. De school heeft zelf ook een voorbeeldfunctie. Je kunt duurzame energie behandelen in je lessen, maar dat werkt pas goed als je het ook in de praktijk brengt.

Tot slot
Het is leuk om te merken dat de werkstukken van middelbare scholieren steeds vaker over duurzaamheid en klimaatverandering gaan. Steeds meer scholen geven gelukkig invulling aan duurzaamheid.