Meer dan een halve eeuw was het Nederlandse en Europese landbouwbeleid gericht op het efficiënt produceren van zoveel mogelijk voedsel tegen een lage prijs en met een redelijk inkomen voor de boer. Met dit beleid, ontwikkeld door de legendarische Sicco Mansholt, heeft agrarisch Nederland tot ver over de grenzen bewondering geoogst en zich ontwikkeld tot de tweede agrarische exportnatie ter wereld.

kringlooplandbouwTijd voor koersverandering

Na meer dan vijftig jaar is het hoog tijd voor een koersverandering. Een efficiënte productie blijft noodzakelijk - zeker omdat de vraag naar voedsel en andere agrarische producten en grondstoffen alleen maar toeneemt. We kunnen het ons simpelweg niet permitteren om kostbare biomassa te verspillen. Maar we moeten het begrip efficiëntie wel breder gaan invullen: niet alleen economisch, maar ook ecologisch efficiënt door slimmer gebruik te maken van natuurlijke processen en zuiniger om te gaan met grondstoffen. En door tegelijkertijd waarden als een aantrekkelijk landschap en boerennatuur om te zetten naar maatschappelijke waardering en interessante verdienmodellen.

Kringlooplandbouw

Kort voor de zomer presenteerde Wageningen University & Research de notitie 'Kringlooplandbouw', waarin een nieuw perspectief wordt geschetst voor agrarisch Nederland. Deze notitie is half juni besproken met de landbouwcommissie van de Tweede Kamer. 

Kringlooplandbouw betekent niet dat we terug gaan naar het nostalgische beeld van Ot en Sien. Zo lieflijk als de plaatjes in het boek van Ot en Sien suggereren was die tijd ook niet: de landbouw kampte met een hoge ziektedruk, te weinig mest en het voortdurende risico op misoogst. Kringlooplandbouw is ook geen blauwdruk waarin het boerenbedrijf nog verder ingesnoerd raakt door knellende dogma’s, eisen van de markt en regelgeving van de overheid.

Kringlooplandbouw wel houdt in dat we agrarische biomassa en de daarin opgeslagen voedingsstoffen vasthouden in het voedselsysteem. Door nog veel zuiniger om te gaan met schaarse grondstoffen en minder biomassa te verspillen, hoeven minder voedingsstoffen van elders te worden aangevoerd in de vorm van bijvoorbeeld kunstmest en geïmporteerd veevoer. De beschikbaarheid van circulaire grondstoffen bepaalt daarmee de productiecapaciteit en de mogelijkheden voor consumptie die daaruit voortvloeien.

Dossier en meer lezen over Kringlooplandbouw

Wageningen University & Research heeft een uitgebreid dossier samengesteld over de fundamenten van Kringlooplandbouw en met praktische uitwerkingn. 

Dossier Kringlooplandbouw

Bron: verschillende artikelen van Wageningen University & Research

 

Lesmateriaal

Duurzaam MBO

Zoek in de site duurzaammbo naar lesmateriaal, ingedeeld in Groen en Welzijn, Techniek en Handel

Duurzame leerarrangementen

Zoek binnen de collectie duurzame school MBO in Wikiwijs naar leerarrangementen.

Groene leerarrangementen

Samenwerking tussen docenten in het groene onderwijs heeft geleid tot een verzameling van meer dan 300 leerarrangementen in Wikiwijs.


Consumer Classroom

Consumer Classroom is een online platform voor leerkrachten over consumenteneducatie. Een bibliotheek met bronnen, een lessenmaker om je lessen te arrangeren en tools voor internationale samenwerkingsprojecten.


Projecten MBO

kringlooplandbouw

Kringlooplandbouw: nieuw perspectief

Meer dan een halve eeuw was het Nederlandse en Europese landbouwbeleid gericht op het efficiënt produceren van zoveel mogelijk voedsel tegen een lage prijs en… Lees meer . . . .

Organisaties

MBOvoorMorgen

In MBO voor Morgen vinden Katapult, Het Groene Brein Roots, Duurzaam MBO en Groene Groei elkaar. Het gezamenlijke doel is om te komen tot meer duurzaamheid in het mbo, zowel inhoudelijk als op het gebied van onderwijsinnovatie. Ambassadeurs zijn actief om scholen te ondersteunen op ad hoc basis.


duurzaammbo

Duurzaam MBO is het netwerk voor docenten uit mbo-instellingen rondom duurzaamheid. Met een website gevuld met lesmateriaal, zoals het keuzedeel duurzaamheid in beroep en jaarlijkse netwerkbijeenkomsten worden docenten ondersteunt in het geven van duurzaam onderwijs.


logorootsc2ae

Het Groene Brein Roots is een netwerk van ruim 80 ambassadeurs uit het beroepsonderwijs en bedrijven. Doel is de nieuwe economie in het mbo-onderwijs in te bedden en vernieuwing in het onderwijs aan te jagen, door samenwerking tussen bedrijven en mbo’ers te stimuleren.


katapultduurzaam

Katapult is ontstaan als netwerk van Centra voor innovatief vakmanschap (mbo) en Centra of expertise (hbo). Inmiddels zijn er 149 centra gestart. Een centrum is een actiegerichte samenwerkingsverband waarin bedrijven en onderwijsinstellingen en overheden samen innoveren, experimenteren en investeren. Gericht op een toekomstbestendig beroepsonderwijs en het innoveren van de beroepspraktijk.


GROENE GROEI Banner Netwerk groene groei

De groene opleidingen werken samen binnen het netwerk groene groei met tal van activiteiten om de opleidingen te vergroenen en studenten voor te bereiden op een bijdrage aan groene groei en een duurzame wereld.


ecoschool

Met het internationale keurmerk, de Groene Vlag, kun je je school profileren als duurzame onderwijsinstelling. Overzicht van de MBO's die in een certificeringstraject zitten.


natuurenmilieu

Aan de slag met ambitieuze oplossingen voor een duurzamere wereld. Dat is waar het bij Natuur & Milieu om draait.


nudge

Nudge is een bedrijf met een missie: blijvende gedragsveranderingen realiseren bij individuen en organisaties op het gebied van klimaat, energie, milieu en sociale duurzaamheid. Dat doen ze door projecten en campagnes die op prikkelende wijze ander gedrag stimuleren.


urgenda

Urgenda is de organisatie voor duurzaamheid en innovatie die Nederland, samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren, sneller duurzaam wil maken.


ondernemendgroen logo 4

Ondernemend Groen bundelt de inzet van het Nederlandse bedrijfsleven op het gebied van duurzaamheid en groen ondernemen. Bekijk de Green Deals, overeenkomsten tussen de overheid en bedrijven.


ROC Friese Poort beschikt over een Centrum Duurzaam in Leeuwarden. In dit kenniscentrum voor duurzame technieken werken studenten samen met vakmensen in de technische sector met de nieuwste duurzame toepassingen en vergroten op deze manier hun praktijkkennis.

Actueel MBO

Competenties duurzaamheid voor docenten: A Rounder Sense of…

Als we praten over leren voor duurzame ontwikkeling in het onderwijs vertaalt dat zich vaak in suggesties voor curriculumwijzigingen. Het is echter ook… Lees meer ...

Beoordeel je school met een app!

Eco-Schools lanceert in september een app waarmee scholen zichzelf kunnen beoordelen op de thema’s van Eco-Schools, zoals ‘gebouw en omgeving’ of… Lees meer ...

Conferentie: De hele school door een Groene Bril

Twee jaar lang werkten onderzoekers en docenten aan de implementatie van de ‘Whole School Approach to Sustainability’. De resultaten van het praktijkgerichte… Lees meer ...

Mensen opleiden voor de energietransitie: nieuwe…

Sociale Duurzaamheid symposium ROC van Amsterdam Het verlagen van de woonlasten en de energietransitie aangrijpen om banen te creëren in Amsterdam Zuidoost:… Lees meer ...

Leren voor Duurzame Ontwikkeling; alleen kennis is niet…

In interview met Jacomijn de Vries en Stan Frijters Een duurzame samenleving kan niet worden bereikt zonder burgers te leren hoe zij duurzaam kunnen handelen,… Lees meer ...

Duurzaamheid in de zorg begint met onderwijs

Langzaam neemt het bewustzijn over duurzaamheid toe in diverse sectoren. In de zorg is de… Lees meer .....

Pilot inschrijvingen geopend voor SustainaBul MBO

Werk jij bij een centrale dienst van een ROC of AOC en wil je werken aan duurzaamheid?… Lees meer .....

De SustainaBul nu ook in het MBO!

De SustainaBul nu ook in het MBO! Een van de doorbraakprojecten die Leren voor Morgen dit… Lees meer .....

Pilot scholen gezocht voor MBO challenge voedselverspilling

Vanaf september tot aan december loopt de MBO challenge met het thema voedselverspilling.… Lees meer .....

Leraren verenigen zich in ‘Teachers for Climate’

Naast ‘Youth for Climate’ en ‘Students for Climate’, de organisaties die de scholieren en… Lees meer .....

Duurzame initiatieven

Morgenland is een korte animatiefilm (12 min) die een beeld geeft van ons land dat zich nu midden in de energietransitie bevindt. Het laat de veranderingen zien die wij nu ondergaan en die ons dagelijkse leven steeds meer zullen bepalen. Er is ook lesmateriaal beschikbaar die de student zelfstandig kan doorwerken.


afbeelding mbo HCA mbo

Wil de energietransitie slagen, dan moet Nederland beschikken over voldoende én goed opgeleid vakpersoneel. Bedrijven en onderwijsinstellingen werken samen in het project ‘De Uitdaging’ aan de versnelling en opschaling van regionale, goed werkende initiatieven voor meer arbeidscapaciteit.
Bekijk het MBO-plan met 7 actielijnen.


slimcirculair

In de nationale ontwerpwedstrijd SLIMCirculair strijden multidisciplinaire studententeams vanuit het MBO om het meest CO2-vriendelijke,spraakmakende, vernieuwende, duurzaam en circulair ontwerp. Bekijk het verslag en presentaties van de startbijeenkomst van 10 oktober.


foodtransitie

Een voedselsysteem dat een positieve impact heeft op aarde, mens, dier en economie?  Hoe gaan we die omslag in een andere manier van eten produceren en consumeren aanpakken. De Tool voor Food bedrijven in transitie geeft overzicht, brengt de voorbeelden in beeld en analyseert. De opdrachten en praktijkcasussen maken het tot mooi lesmateriaal.


Binnen de nieuwe kwalificatiestructuur gaat gewerkt worden met keuzedelen. Hoe gaat het keuzedeel duurzaamheid in het beroep er uitzien? Bekijk de online uitgewerkte cursus voor dit keuzedeel. Hieronder het onderdeel "planet: problemen en oplossingen".


In het IVN Jongeren Adviesbureau voor het VO en het MBO gaan leerlingen aan de hand van actieve werkvormen en projecten aan de slag met vragen van organisaties en bedrijven. Een échte opdracht van een échte opdrachtgever.


groenekompas

Het Groene Kompas helpt docententeams om met elkaar in gesprek te gaan over duurzame ontwikkeling. Dit instrument geeft inzicht in hoeverre duurzaamheid al geïntegreerd is in de opleidingen én wat men kan doen om het sterker te maken.


De circulaire economie is gericht op het maximaal hergebruiken van producten en grondstoffen. Informatie en voorbeelden op Nederland circulair. Zie ook de casussen over toepassingen van Circulaire Economie.


Slimme ideeën voor een betere wereld realiseer je op het platform van VDWVM. Dagelijks vind je er nieuwe projecten en inspirerende blogs. Heb je zelf een slim idee? Lanceer het op VDWVM en geef het een vliegende start. Er staat een netwerk klaar om je te helpen met kennis, tijd, geld, training en publiciteit.


Gezonde studenten presteren beter! Een Gezonde School draagt bij dat studenten en medewerkers lekker in hun vel zitten. Zie het lesprogramma Vitaal MBO van het Voedingscentrum. Of het nieuwe initiatief rond Jong Leren Eten.


NextGen geeft de generatie van morgen handvatten om vanuit hun beroepspraktijk invulling te geven aan de nieuwe economie. Een lespakket met opdrachten, inspiraties en video's. Geschikt voor alle studierichtingen.